donderdag, 25 mei 2017

Leeslijst op maat

Geplaatst op: 07-02-2016


Ik ben maar saai. Als ik het niet al was dan ben ik het met de jaren geworden. Hoe anders heb ik van het vak dat handelt over d’tjes, t’tjes, vormen van bloedeloos ontleden en middeleeuwse ridderverhalen met een spanningsboog zo slap dat je er nog geen spruit mee weg kunt schieten mijn studie kunnen maken?

Mijn klas onderging lessen Nederlands gelaten tot op het moment dat de (inval)leerkracht tegen ons uit zou vallen, haalde toetsen marginaal en sprokkelde de leeslijst voor het mondeling literatuur bij elkaar op scholieren.com en aanverwante samenvattingensites. ‘Zesjesmentaliteit’ was een woord dat men zó goed kon spellen dat ernaar geleefd werd.

Dat het vak Nederlands aansluiting mist, is geen nieuws. Dat er ingegrepen wordt, wel. Hoewel, spreken van ingrijpen is wat prematuur. Er is door onderwijsexperts en betrokkenen in januari een manifest gepubliceerd, ‘Nederlands op school’, waarin maatregelen worden voorgesteld tegen de bekende kritiek: het vak Nederlands heeft te weinig inhoud, is niet uitdagend genoeg en sluit onvoldoende aan bij maatschappelijke eisen voor taalvaardigheid en geletterdheid.

Daags voordat het manifest werd gepubliceerd had schrijver-columnist Christiaan Weijts gehakt gemaakt van de leeslijst op de middelbare school. Hopeloos achterhaald, ‘misdadig’ zelfs oordeelde Weijts toen hij de lijst met namen (Vondel, Bilderdijk, Emants, Multatuli) zag die een vwo-leerling hem voorlegde. “Fuck de canon”, aldus Weijts. “Er zijn zo veel geweldige boeken geschreven (…) Het ontbreekt alleen aan de juiste gidsen. Maar met moderne technologie moet het toch een eitje zijn om de juiste lezers aan de juiste boeken te koppelen?”

Vondel en Bilderdijk lees ik nu met plezier, maar dat kun je niet verwachten van alle scholieren. Die moet je niet verliezen als boekenlezer en dat is wel wat het literatuuronderwijs lijkt te doen.

Ja, het literatuuronderwijs is een bittere pil voor velen. Over spelling kun je nog zeggen dat het moderne etiquette is, over ontleden dat het je analysevermogen aanscherpt. Literatuur is niet nodig. Wel nuttig. Over dat nut kan ik een boek schrijven maar aangezien ik slechts een column heb, kan ik beter zeggen hoe dat nut bij de jongens en meisjes overgebracht kan worden.

Literatuur is zo divers: alsof het uitgevonden is als oplossing voor de uitdrukking ‘zo veel mensen, zo veel wensen’. Het literatuuronderwijs van nu wordt gekenmerkt door Google-zoekopdrachten naar samenvattingen. Laat die scholieren googlen om hun leeslijst (deels) samen te stellen. Er zijn ongetwijfeld essays, gedichten, pamfletten, toneelstukken, logge blogs en blogge logboeken geschreven die aansluiten op hun interesses. Natuurlijk moeten zij toetsen of hun zoekresultaten waardevol leesvoer zijn: dat is alvast voorbereiding voor als ze tijdens hun studie moeten oordelen over de waarde van bronnen - de kritische blik.  

Deze oplossing zal zeker druk leggen op de schouders en roosters van docenten. Die zullen door die persoonlijke leeslijsten echter ook worden geconfronteerd met verrassing, verbazing, verwondering: kortom, waar literatuur om gaat. 

Laat docent en student, ten gunste van de sfeer en ter bestrijding van de muffe lucht in klaslokalen, elkaar aansteken met persoonlijke passie door middel van de literatuur in haar diverse verschijningsvormen. Dan gaat het saaie er vanzelf vanaf. 

Pepijn de Groot


Aantal keer bekeken: 2153 | Er zijn nog geen reacties geplaatst



Deel dit bericht op uw:
Facebook Twitter Google+ Linkedin


Reacties



CONTACT:
Noordelijke Dwarsweg 1a,
2761 GA Zevenhuizen
 

deel deze pagina op uw:

Facebook Twitter Google+ Linkedin